IV Tydzień Praw Dziecka – podsumowanie wyjątkowego tygodnia w Instytucie Pedagogiki US

W dniach 17–21 listopada 2025 r. odbyła się w naszym mieście i w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Szczecińskiego kolejna edycja IV Tygodnia Praw Dziecka – corocznej inicjatywy, która łączy środowiska edukacyjne, instytucje prawnicze i społeczne oraz samorząd. Celem wydarzenia było przypomnienie i wzmocnienie praw dziecka – oraz pokazanie, że prawa te to nie tylko formalne zapisy, ale codzienne gesty, słowa i relacje.

Hasłem tegorocznej edycji było: „Fajnie, że jesteś” – wyraz akceptacji i zauważenia każdego dziecka, niezależnie od wieku, sprawności, pochodzenia czy statusu społecznego.

Patronat honorowy nad IV Tygodniem Praw Dziecka objęli:

Wojewoda Zachodniopomorski,
Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego,
Prezydent Miasta Szczecin,
Rektor Uniwersytetu Szczecińskiego,
Rada Miasta Szczecin.

Konferencja Młodzieżowa „Mamy Głos” – mocny start tygodnia

Tydzień otworzyła Konferencja Młodzieżowa „Mamy Głos 2” w Fabryce Wody – wydarzenie przygotowane przez uczniów i uczennice szkół średnich, którzy przez wiele tygodni pracowali pod okiem dr Barbary Chojnackiej nad tematami relacji, komunikacji i podmiotowości młodych osób. Refleksje uczestników, dojrzałość wypowiedzi i zaangażowanie młodzieży po raz kolejny pokazały, jak ważne jest oddawanie im głosu i przestrzeni do rozmowy.

Spotkania studentów Instytutu Pedagogiki z przedstawicielkami Okręgowej Rady Adwokackiej

W kolejnych dniach w naszym Instytucie gościliśmy przedstawicielki Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie, które poprowadziły zajęcia dotyczące prawnych aspektów ochrony małoletnich. Mecenas Karolina Werema, Mecenas Klaudia Semeniuk, Mecenas Ewa Lochman oraz Mecenas Marta Adamek-Donhöffner przedstawiły studentom i studentkom najważniejsze regulacje, procedury i wyzwania praktyki prawnej. Spotkania cieszyły się ogromnym zainteresowaniem i stały się przestrzenią do rozmowy o odpowiedzialności i roli dorosłych w systemie ochrony dziecka.

Warsztaty w Domu Skandynawskim – kreatywność, rozmowa i prawa dziecka

Szczególne miejsce w programie IV Tygodnia Praw Dziecka zajęły warsztaty prowadzone przez studentów Instytutu Pedagogiki w Domu Skandynawskim, który od pierwszej edycji wydarzenia gości nas w swoich otwartych i przyjaznych progach. To przestrzeń, która sprzyja rozmowie, twórczości i budowaniu relacji – dlatego również w tym roku stała się naturalnym miejscem spotkań z uczniami szkół podstawowych.

We wtorek warsztaty poprowadzili studenci pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej zrzeszeni w Kole Wolontariatu Studenckiego US, natomiast w środę – studenci pedagogiki resocjalizacyjnej.

W zajęciach uczestniczyli uczniowie Szkoły Podstawowej nr 61 oraz Kreatywna School Montessori.

Podczas warsztatów młodzi uczestnicy łączyli działania kreatywne, zabawę i rozmowę, aby w przystępny, angażujący sposób poznawać prawa dziecka i ich znaczenie w codziennym życiu. Studenci przygotowali ćwiczenia rozwijające refleksję, współpracę oraz umiejętność wyrażania własnych potrzeb i emocji. Atmosfera Domu Skandynawskiego – jak zawsze – sprzyjała otwartości, dyskusjom i wzajemnej ciekawości świata.

Pedagogiczny Dyskusyjny Klub Filmowy – film jako lustro świata dziecka

W ramach IV Tygodnia Praw Dziecka nie mogło zabraknąć kolejnego spotkania Pedagogicznego Dyskusyjnego Klubu Filmowego, który – jak co roku – poprowadzili dr Lidia Marek oraz dr Aleksander Cywiński. DKF stał się już stałym punktem programu, niezwykle cenionym przez studentów, wykładowców i osoby pracujące z dziećmi oraz młodzieżą.

Podczas tegorocznego spotkania uczestnicy obejrzeli poruszający polski film „Nie będę cię kochać” (reż. Janusz Nasfeter, 1973). To obraz wymagający, ale wyjątkowo trafny – ukazujący świat dorosłych z perspektywy dziecka, które konfrontuje się z problemem alkoholowym rodziny, brakiem wsparcia i codzienną samotnością. Historia nastoletniej Ani stała się punktem wyjścia do głębokiej refleksji nad tym, jak dzieci odbierają zachowania dorosłych, jak rozpoznają własne prawa oraz jak często ich potrzeby pozostają niezauważone.

Po seansie odbyła się żywa, niezwykle wnikliwa dyskusja dotycząca nie tylko sytuacji bohaterki, ale również współczesnych wyzwań młodzieży, kryzysów psychicznych, sposobów reagowania na przemoc domową oraz roli dorosłych w tworzeniu bezpiecznego środowiska dla rozwoju dziecka. Film stał się pretekstem do ważnych rozmów o odpowiedzialności, uważności i znaczeniu edukacji społecznej w profilaktyce zdrowia psychicznego młodych osób.

To spotkanie po raz kolejny pokazało, że DKF jest przestrzenią, w której film pomaga rozmawiać o tym, co najtrudniejsze – i o tym, co najważniejsze.

„Uśmiech i Toga” – najmłodsi o prawach dziecka w Okręgowej Radzie Adwokackiej

Jednym z najbardziej radosnych i pełnych energii elementów IV Tygodnia Praw Dziecka były wizyty przedszkolaków w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Szczecinie w ramach cyklu „Uśmiech i Toga”. To inicjatywa, która od lat pokazuje, że edukację prawną można prowadzić w sposób ciepły, przystępny i dostosowany nawet do najmłodszych.

Adwokatki ze szczecińskiej izby przygotowały dla dzieci specjalne spotkania, podczas których tłumaczyły, czym zajmuje się adwokat, jak wyglądają sądowe togi oraz – przede wszystkim – rozmawiały z dziećmi o ich prawach:
o prawie do zabawy, bezpieczeństwa, wyrażania emocji, posiadania własnego zdania czy proszenia o pomoc.

Dzieci, jak zawsze, zadawały zaskakująco trafne pytania, a rozmowy pełne były ciekawych, często bardzo dojrzałych spostrzeżeń najmłodszych.
Największy entuzjazm wzbudziło jednak… prawo do biegania, które przedszkolaki jednogłośnie uznały za absolutnie najważniejsze i najbardziej potrzebne w ich codziennym życiu.

Spotkania w ramach „Uśmiechu i Togi” po raz kolejny pokazały, jak ogromne znaczenie ma wczesna, przyjazna edukacja prawna – budująca świadomość, odwagę i poczucie bezpieczeństwa już od najmłodszych lat.

Centrum Usług Społecznych – Otwarty Dzień Specjalistów i warsztaty

W ramach IV Tygodnia Praw Dziecka Centrum Usług Społecznych w Szczecinie przygotowało bogaty program dla dzieci, młodzieży, nauczycieli i rodziców. Jednym z kluczowych wydarzeń był Otwarty Dzień Specjalistów zorganizowany w Regionalnym Centrum Kryzysowym Lewobrzeże, gdzie psychologowie, pedagodzy i pracownicy socjalni prowadzili konsultacje dotyczące bezpieczeństwa, zdrowia psychicznego i ochrony praw dziecka.

Równolegle odbywały się warsztaty w kilku grupach wiekowych – od najmłodszych uczniów klas zerowych po młodzież z siódmych i ósmych klas. Zajęcia prowadzone w atmosferze bezpieczeństwa i otwartości pomagały dzieciom:

poznawać i rozumieć własne emocje,
budować świadomość swoich praw,
wzmacniać poczucie wartości i sprawczości,
rozwijać kompetencje społeczne poprzez zabawę, ruch i twórczą ekspresję.

Dla nauczycieli przygotowano także spotkania oraz scenariusze zajęć na temat praw dziecka.

Konkurs fotograficzny „Moje prawa w obiektywie”

W ramach IV Tygodnia Praw Dziecka odbył się również konkurs fotograficzny „Moje prawa w obiektywie”, organizowany przez Centrum Usług Społecznych w Szczecinie. Celem było nie tylko rozwijanie pasji fotograficznej wśród dzieci i młodzieży, ale również artystyczne wyrażenie tematu praw dziecka – takich jak prawo do miłości, szacunku, wyrażania siebie i bycia wysłuchanym.

Finał konkursu odbył się 18 listopada w Galerii Prezydenckiej Urzędu Miasta Szczecin, gdzie zaprezentowane zostały najciekawsze prace oraz nagrodzono zwycięzców.

Wielki finał – Konkurs Multimedialny i uroczyste zakończenie IV Tygodnia Praw Dziecka

Kulminacją całego tygodnia był finał Konkursu Multimedialnego, który odbył się w Urzędzie Miasta Szczecin – w sali sesyjnej Rady Miasta oraz w Sali Ślubów. Wydarzenie zgromadziło uczniów, nauczycieli, opiekunów, przedstawicieli instytucji miejskich oraz organizatorów, tworząc wyjątkową przestrzeń świętowania twórczości i podmiotowości młodych ludzi.

Gościem specjalnym i przewodniczącą jury była sędzia Anna Maria Wesołowska, która w trakcie wydarzenia skierowała do uczestników wiele poruszających słów o prawie dziecka do bycia wysłuchanym, do szacunku, do wolności i do ochrony życia. Pani Sędzia podkreślała, że to właśnie codzienne decyzje dorosłych – rodziców, nauczycieli, specjalistów – budują lub podważają poczucie bezpieczeństwa dzieci.

Podczas finału zaprezentowano filmy nagrane przez uczniów szkół podstawowych – prace wyjątkowe, odważne i pełne emocji. Młodzi twórcy pokazali niezwykłą wrażliwość, refleksyjność i dojrzalość, zarówno w podejmowaniu trudnych tematów, jak i w sposobie narracji, kadrów czy symboliki. W ich pracach wybrzmiewały takie wartości, jak wolność, godność, bezpieczeństwo emocjonalne, prawo do bycia sobą oraz prawo do szukania pomocy.

Choć jury – pod przewodnictwem Pani Sędzi Anny Marii Wesołowskiej – musiało dokonać wyboru, podkreślano wielokrotnie, że wszystkie filmy zasługiwały na uznanie. Zwyciężyła Szkoła Podstawowa nr 74, natomiast wyróżnienia trafiły do kolejnych szkół. Wszystkie nagrodzone prace już wkrótce zostaną zaprezentowane w naszych mediach.

Drugą część wydarzenia stanowiła długo wyczekiwana rozmowa „100 pytań do Pani Sędzi” – dynamiczna, szczera i pełna pasji. Uczniowie i uczennice mieli możliwość zapytać o wszystko: o system prawa rodzinnego, o obowiązki dorosłych, o granice, o mądre reagowanie na krzywdę, ale także o drogę zawodową, inspiracje i to, skąd czerpać siłę do pracy na rzecz dzieci. Pytania młodych uczestników udowodniły, że potrafią myśleć krytycznie, uważnie obserwują świat dorosłych i odważnie formułują własne wnioski.

To był finał pełen emocji, wzruszeń i dumy z młodych twórców – ich kompetencji, wrażliwości i gotowości do mówienia o prawach dziecka własnym językiem.

Spotkanie eksperckie z sędzią Anną Marią Wesołowską w Instytucie Pedagogiki

W piątkowe popołudnie odbyło się jeszcze spotkanie w Instytucie Pedagogiki, które okazało się niezwykle wartościowym dopełnieniem całego tygodnia. Wzięli w nim udział:

nasi wykładowcy i studenci,
kuratorzy zawodowi i społeczni,
pracownicy Sądu Rejonowego,
nauczyciele,
przedstawiciele organizacji pozarządowych,
pracownicy Centrum Usług Społecznych.

Rozmawialiśmy o tym, jak w obliczu współczesnych zagrożeń budować bezpieczne otoczenie dziecka, jakich narzędzi prawnych możemy używać, a o jakich często zapominamy.
Pani Sędzia w poruszający i przystępny sposób pokazywała, jak wiele zależy od naszej uważności, wiedzy i odpowiedzialności. Przypominała również, że prawo dziecka do wysłuchania nie jest formalnością – jest fundamentem ochrony i podmiotowości.

Było to spotkanie pełne wiedzy, refleksji i energii, za które Pani Sędzi bardzo serdecznie dziękujemy – także za to, że sama zaproponowała tę wieczorną rozmowę.

Dziękujemy za współpracę – razem tworzymy Miasto Praw Dziecka

IV Tydzień Praw Dziecka nie mógłby się odbyć bez współdziałania wielu instytucji i osób.
Dziękujemy za zaangażowanie:

Fundacji Akcja Serducho,
Okręgowej Radzie Adwokackiej,
Instytutowi Pedagogiki
Centrum Usług Społecznych,
Stowarzyszeniu Urzędników Stanu Cywilnego RP,
naszym wykładowcom, studentom i partnerom społecznym.

Szczególne podziękowania kierujemy do dr Barbary Chojnackiej, pomysłodawczyni i koordynatorki Tygodnia Praw Dziecka. To dzięki jej pracy, determinacji i wizji kolejne instytucje i szkoły dołączają do obchodów, a Szczecin coraz bardziej zasługuje na miano Miasta Praw Dziecka.

O Tygodniu Praw Dziecka w mediach: